يكى : سواد كوفه : و آن سكر « 1 » است تازاب « 2 » ، حلوان است تا قادسيه . و دؤم : سواد بصره : و آن از اهواز است و دست ميسان « 3 » و فارس . و راوى كويد كه : بابل « 4 » دوازده فرسخ در دوازده فرسخ بوده است ، و آن را اسكندر « 5 »

--> ( 1 ) . ضبط اين نام در تمامى نسخه‌ها ( سكر ) آمده است ، كه چنين نامى در موقعيتهاى جغرافياى تاريخى كوفه و سواد پيرامون آن وجود ندارد ، از اين رو احتمال مىرود اين نام تحريف ( السّكرّة ) باشد ، كه به گفته ياقوت در معجم البلدان : ( ماء قرب القادسية ، نزله بعض جيش سعد ايام الفتوح ) . همچنين احتمال مىرود اين نام تحريف ( كسكر ) بوده باشد ، كه به گفته جغرافى دانان اسلامى : ( كسكر : كورة واسط ) ، و واسط از ساخته‌هاى حجّاج بن يوسف ثقفى در سالهاى 83 - 86 هجرى مىباشد ، از اين رو واسط گفتند كه در ميانه بغداد و بصره و اهواز قرار داشته است . ( 2 ) . در برخى نسخه‌ها ضبط اين نام ( زهاب ) آمده است كه خطاست ، و صحيح آن « زاب » است كه در نسخهء اصل و چاپى هم اين گونه ضبط شده است ، ( گر چه در نسخه اصل : ( راب ) ضبط شده است ليكن مقصود ( زاب ) است كه احتمالا نقطه راء آن افتاده است ) . و زاب دو رودخانه مهم به همين نام در شمال عراق مىباشد ، كه يكى الزاب الأعلى ( ميان دو شهر موصل و اربيل جريان دارد ) ، و ديگرى الزاب الاسفل است ، كه در مشرق رودخانه نخست است ، و هر دو رودخانه از كوهستانهاى آذربايجان و كردستان ايران سرچشمه گرفته ، و در نهايت در دجله مىريزد . ( 3 ) . در نسخهء أصل و چاپى : « دست » ضبط شده است ، كه احتمالا معرّب « دشت » فارسى است . و ميسان منطقه وسيعى است در جنوب شرقى عراق در مشرق رودخانه دجله ، و در غرب استان خوزستان ، كه در كتابهاى جغرافىدانان اسلامى دشتهاى اين منطقه با نام ( دست ميسان يا دستميسان ) آمده است . كى لسترنج در ( بلدان الخلافة الشرقية : ص 63 ) مىگويد : ( . . . و كانت المذار في ايام الفتح الاسلامى بلدة جليلة ، و هى قصبة ميسان ، و عرفت ايضا بدستميسان ، بينهما و بين البصرة اربعة ايام ، و بها مشهد عامر عظيم فيه ضريح عبد اللّه بن على بن أبى طالب ) . ( 4 ) . بابل يكى از شهرهاى كهن جهان ، و مركز حكومت بابليان ، كه در اواخر هزاره سوم قبل از ( 5 ) . بر طبق نوشته مورخين اسكندر مقدونى در سال 300 ق م عراق را پس از شكست ارتش ايران فتح نمود .